Inloggen
MUTATIO - ID 7933


In dienst
Onder Nederlandse Vlag tussen:1897-04-14 / 1918-01-03 | Reden uitgevlagd: Verkocht naar het buitenland
Verkocht naar buitenland: Duitsland

Identification Data

Bouwjaar: 1896
Classification Register: Germanischer Lloyd (GL)
Nat. Official Number: 5149 GRON 1896
Categorie: Cargo vessel
Voorstuwing: Sailing Vessel
Type: Tjalk
Masten: One mast
Material Hull: Iron
Dekken: 1
Construction Data

Scheepsbouwer: Firma H. Kroese, Hoogezand, Groningen, Netherlands
Delivery Date: 1896-07-00
Technical Data

Gross Tonnage: 81.16 Gross tonnage
Net Tonnage: 65.02 Net tonnage
 
Length 1: 23.51 Meters Length overall (Loa)
Beam: 5.02 Meters Breadth, moulded
Depth: 2.16 Meters Depth, moulded
Zeebrieven en Turksche passen

Record type Zeebrief
Zeebrief jaar: 1897
Datum agenda: 1897-04-14
Register nr: 0
Scheepsnaam: MUTATIO
Type:
Lasten: 0
Zeebrief / Turksche pas verzocht door: Dik, J.
Plaats: Groningen
Opmerkingen: eerste
1897-04-14, uitreiking60-

Ship History Data

Date/Name Ship 1897-04-14 MUTATIO
Manager: Jan Dik, Wildervank, Groningen, Netherlands
Eigenaar: Jan Dik, Wildervank, Groningen, Netherlands
Shareholder:
Homeport / Flag: Wildervank / Netherlands
Callsign: PMJF

Date/Name Ship 1905-03-02 MUTATIO
Manager: Poppo Dik, Wildervank, Groningen, Netherlands
Eigenaar: Poppo Dik, Wildervank, Groningen, Netherlands
Shareholder:
Homeport / Flag: Wildervank / Netherlands
Callsign: PMJF

Date/Name Ship 1917-06-18 MUTATIO
Manager: Jan Dallinga (slager), Delfzijl, Groningen, Netherlands
Eigenaar: Jan Dallinga (slager), Delfzijl, Groningen, Netherlands
Shareholder:
Homeport / Flag: Delfzijl / Netherlands
Callsign: PMJF
Additional info: Aankoopprijs Fl. 12.500,--

Date/Name Ship 1917-06-26 MUTATIO
Manager: Jan Dallinga, Hendrik Schuur, Franciscus Johannes Bonninga, Engel Beck en Gerrit Mulder Bzn, Groningen, Groningen, Netherlands
Eigenaar: Jan Dallinga, Hendrik Schuur, Franciscus Johannes Bonninga, Engel Beck en Gerrit Mulder Bzn, Groningen, Groningen, Netherlands
Shareholder:
Homeport / Flag: Groningen / Netherlands
Callsign: PMJF
Additional info: Aankoopprijs Fl.13.500,--

Date/Name Ship 1918-00-00 MUTATIO
Manager: Albert Schulze, Hamburg, Germany
Eigenaar: Albert Schulze, Hamburg, Germany
Shareholder:
Homeport / Flag: Hamburg / Germany
Callsign: LGWV

Ship Events Data

1818-02-00: Sold to foreign country
De romp is te Cuxhaven voor 15.500 mark verkocht
1900-03-23: Damaged
NRC 24.03.1900: Londen, 23 maart. De Nederlandse ijzeren tjalk MUTATIO, van Groningen naar Christiania, liep te Egersund binnen met verlies van twee boten, gebroken grote boom en dekschade.
1908-11-16: Collision
PGC 18.11.1908: Hamburg, 16 november. De te Wildervank thuisbehorende tjalk MUTATIO, kapt. J. Dik, is in Reiherstieg met een lichter in aanvaring geweest en werd daardoor zo ernstig beschadigd aan de huid en de reeling dat het gerepareerd dient te worden.
1909-05-24: Collision
Kopenhagen, 24 mei 1909. Het Zweedse stoomschip OESTEROEN is heden inkomend bij Trekroner in aanvaring geweest met de Nederlandse tjalk MUTATIO, kapt. Dik, met cement van Aalborg naar Koningsbergen bestemd. Van de tjalk is de boeg ingedrukt; het schip is echter betrekkelijk dicht.
1917-06-00: Sale/Verkoop
GM: Tjalkschip ‘MUTATIO’. Met de winst van de ‘Martha’ op zak werd Gerrit Mulder Bzn. op 26 juni 1917 voor 1/5 deel mede-eigenaar van de 65,02 NRT grote ijzeren tjalk ‘Mutatio’. De tjalk was in juli 1896 volbouwd door scheepsbouwmeester Hendrik Kroeze in Hoogezand. De afmetingen waren 23,51 x 5,02 x 2,16 meter. Het schip kreeg destijds brandmerk 5149 Gron 1896. De eerste eigenaar was schipper Jan Dik uit Wildervank. Op 2 maart 1905 werd Poppo Dik de volgende eigenaar en deze verkocht de ‘Mutatio’ op 18 juni 1917 voor ¦12.500 aan Jan Dallinga, slager en later reder te Delfzijl. Dallinga pakte snel een stuk winst en verkocht acht dagen later 4/5 deel voor 4 x ¦2.700 aan F.J. Bonninga, H. Schuur, E. Beck en Gerrit Mulder Bzn, allen te Groningen.

Hoe de heren speculanten het schip vervolgens hebben geëxploiteerd is niet meer na te gaan. In 1918 verkochten zij de tjalk onder behoud van naam aan schipper Albert Schulze uit Hamburg.
1918-01-03: Sprang a leak
Op 3 januari 1918 is het schip op de Noordzee lekgeslagen, te Cuxhaven binnengesleept en verkocht.
1918 : 3 januari 1918, onder gezag van schipper Franciscus Johannes Bonninga , onderweg van Sundsvall naar Nederland, op de Noordzee tijdens slecht weer lek geslagen en verlaten door de bemanning.
1919-06-30: Damaged
Halmstad, 30 juni 1919, Het Zweedse ss “Fenris” (484brt/1909blt) heeft hier binnengesleept de tjalk “Mutatio”, welke op reis was van Emden naar Gothenburg met kolen en bij Nidingarna in ontredderde toestand met een gebroken roer ronddreef
1920-00-00: History
In februari 1920 werd door Germanischer Lloyd nog een survey uitgevoerd, maar sinds 1926 staat de tjalk niet meer geregistreerd en zo loopt het spoor dood.

Gezagvoerders

Familiegegevens en opleiding

Jan Dik werd geboren te Amsterdam in de Kleine Katterburgerstraat 110 op 27 september 1840 1841 als zoon van de werkman Poppe Jans Dik en de werkvrouw Idegje Jans Botten, beiden uit Wildervank.

Hij trouwde op 21 januari 1869 te Wildervank als stuurman met Pietje Meijer, geboren te Wildervank 05 oktober 1836 als dochter van de zeekapitein Edo Alberts Meijer en Margaretha Carolina Wilhelmina Leisewits.

Jan overleed op 27 december 1919 te Veendam, 79 jaar, zonder beroep.

In BS-akten wordt hij vermeld als schipper in 1869, 1875, 1877 en 1900.

 

Lidmaatschap zeemanscollege(s)

Jan Dik was effectief lid van het zeemanscollege “De Harmonie” te Wildervank met vlagnummer 44 in de periode 1870 t/m 1885.

 

De schepen van de kapitein

Bouma025 vermeldt J.Dik als gezagvoerder gedurende:

*    1870 t/m 1876 van de tjalk “Hoop”, gebouwd in 1869, bouwlocatie niet vermeld, 66 ton o.m., varend als kapitein/eigenaar vanuit Wildervank. Het schip ging in 1876 in de binnenvaart;

*    1897 tot nà 1900 van de tjalk “Mutatie”, gebouwd in 1896, bouwlocatie niet vermeld, 82 ton o.m., varend als kapitein/eigenaar vanuit Wildervank.

 

Het bestand aan monsterrollen op het Noordelijk Scheepvaart Museum te Groningen kent 6 rollen met de naam van Jan Dik, geboren 1842, en wel:

08 februari 1862, galjoot Wilhelmine”, schipper Edo Alberts Meijer, 53 jaar uit Wildervank. Voorts stuurman, kok, matroos Jan Dik, 21 jaar uit Wildervank en 2 lichtmatrozen.

13 februari 1864, galjoot “Wilhelmine”, schipper Edo Alberts Meijer, 55 jaar uit Wildervank. Voorts stuurman Jan Dik, 23 jaar uit Wildervank, kok, 2 matrozen en een kajuitwachter.

25 januari 1865, galjoot “Wilhelmine”, schipper Edo Alberts Meijer, 56 jaar uit Wildervank. Voorts stuurman Jan Dik, 24 jaar uit Wildervank, 2 matrozen en een lichtmatroos.

16 februari 1867, galjoot “Wilhelmine”, schipper Edo Alberts Meijer, 58 jaar uit Wildervank. Voorts stuurman Jan Dik, 26 jaar uit Wildervank, kok, koksmaat, 2 matrozen en een  lichtmatroos.

14 april 1898, tjalk “Mutatis”, kapitein Jan Dik, 57 jaar uit Wildervank. Voorts stuurman, matroos en dekjongen.

24 april 1899, tjalk “Mutatis”, kapitein Jan Dik, 59 jaar uit Wildervank. Voorts stuurman en kok.

 

In de 6 monsterrollen op het overzicht van het Noordelijk Scheepvaart Museum te Groningen wordt gesproken van Jan Dik (dus niet Johannes)

Het overzicht luidt:

1862                   matroos op de galjoot “Wilhelmine” onder Ado Alberts Meijer (laters schoonvader) 21 jaar

1864-1867        stuurman op de galjoot “Wilhelmine” onder Ado Alberts Meijer                                      23-26 jaar

1898-1899        kapitein op de tjalk “Mutatis”                                                                                                   57-59 jaar

 

Overige bijzonderheden

Geen

 

 

Datum vanaf: 1897
Kapitein: Dik, Jan

Kapt/ eigenaar tjalk "MUTATIO " Id  7933.

periode 1905-1917.

Datum vanaf: 1905
Kapitein: Dik, Poppo

Datum vanaf: 1917
Kapitein: Bonninga, Franciscus Johannes
Overige informatie: wonende te Groningen.

Monsterrollen

Opgemaakt Delfzijl
Datum: 1898-04-14
Scheepsnaam voorvoegsel:
Scheepsnaam: MUTATIS
Schipper: Dik, Jan
Scheepstype: tjalk
Grootte: 78

Bekijk alle monsterrollen Bekijk alle monsterrollen
Afbeeldingen


Omschrijving: Foto genomen ongeveer 1912 in het Reitdiep. Aan dek kapitein Poppo Dik , met pet, en dochter Pia en een bemanningslid.
Collectie: -
Vervaardiger: Onbekend
Onderwerp: Kade
Algemene informatie

1897

NGRC 170497
Delfzijl, 16 april. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Hamburg.
WIN 021097
Delfzijl, 30 september. Binnengekomen MUTATIO, Dik van Hamburg.

1898

NGRC 180498
Delfzijl, 16 april. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Flensburg.
NGRC 220998
Norden, 17 september. Binnengekomen MUTATIO, Dik van Hamburg.

1899

NGRC 260499 
Delfzijl, 25 april. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Hamburg.
RN 251099
Schiedam, 24 oktober. Binengekomen MUTATIO, Dik van Hamburg met hout.

1900

PGC 240300
Londen, 23 maart. Het ijzeren tjalkschip MUTATIO, kapt. J. Dik, van Groningen naar Christiania (opm: Oslo), liep te Egersund binnen met verlies van 2 boten, gebroken grote boom en dekschade.
NVD 241000
Delfzijl, 21 oktober. Binengekomen MUTATIO, Dik van Carolinensiel naar Zaandam.

1901

NGRC 120401
Delfzijl, 11 april. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Lubeck.
NVEC 301101
Delfzijl, 28 november. Binengekomen MUTATIO, Dik van Emden.

1902

NPGC 110402
DElfzijl, 8 april. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Hamburg.
PGC 230802
Harlingen, 21 augustus. De tjalk MUTATIO, kapitein Dik, is alhier met schade aan het tuig binnengekomen. De tjalk is met lijnkoeken naar Colberg (opm: Kolobzreg, Polen) bestemd en zal na gerepareerd te hebben de reis voortzetten.
WIN 021202
Brunsbuttel, 26 november. Gepasseerd MUTATIO, Dik van Kopenhagen naar Hamburg.

1903

NVEC 110203
Hamburg, 10 februari. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Horsens.
WIN 201103
Delfzijl, 18 november. Binengekomen MUTATIO, Dik van Emden.

1904

NVD 010304
Delfzijl, 27 februari. Uitgeklaard MUTATIO, J. Dik naar Kiel.
NPGC 181004
Vlieland, 15 oktober.Binengekomen MUTATIO, Dik van Fehmnarn.

1905

DMB 290305
Delfzijl, 27 maart. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Hamburg.
NVD 151105
Delfzijl, 13 november. Binengekomen MUTATIO, Dik van Norden.

1906

NNO 100306
Delfzijl, 9 maart. Zeilklaar MUTATIO, Dik naar Brake.
NNO 011106
Zaandam, 29 oktober. Binengekomen MUTATIO, Dik van Wilhelmburg.

1907

NNO 110407
Delfzijl, 10 april. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Lubeck.
NNO 141107
Burg auf Fohr, 6 november. Binengekomen MUTATIO, Dik van Lubeck.

1908

DMB 070308
Delfzijl, 5 maart. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Holtenau.
PGC 181108
Hamburg, 16 november. De te Wildervank thuisbehorende tjalk MUTATIO, kapt. J. Dik, is in Reiherstieg met een lichter in aanvaring geweest en werd daardoor zo ernstig beschadigd aan de huid en de reeling dat het gerepareerd dient te worden.
NRC 271108
Hamburg, 25 november. Het Nederlandse zeilschip MUTATIO is alhier voorlopig gerepareerd. Heden is het schip naar Groningen vertrokken om afdoende te repareren.
NPGC 221208
Delfzijl, 19 december. Binengekomen MUTATIO, Dik van Oldenburg.

1909

DMB 180409
Delfzijl, 17 april. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Hobro.
NRC 260509
Kopenhagen, 24 mei. Het Zweedse stoomschip OESTEROEN is heden inkomend bij Trekroner in aanvaring geweest met de Nederlandse tjalk MUTATIO, kapt. Dik, met cement van Aalborg naar Koningsbergen bestemd. Van de tjalk is de boeg ingedrukt; het schip is echter betrekkelijk dicht. Het stoomschip OESTEROEN heeft ogenschijnlijk geen schade bekomen. De MUTATIO is hier op de rede gesleept om onderzocht en eventueel gerepareerd te worden. (opm: volgens LR is dit de ÖSTERSJÖN, geb. 1886, 295 brt)
RN 010609
Kopenhagen, 26 mei. De Nederlandse tjalk MUTATIO, kapt. Dik, hier met aanvaringsschade op de rede gesleept, zette gisteren de reis voort naar de bestemming, Koningsbergen.
NPGC 121009
Holtenau, 9 oktober. Binengekomen MUTATIO, Dik van Kappeln.

1910

NNO 050110
Delfzijl, 2 januari. Aangekomen MUTATIO, Dik van Emden naar Sneek.
NRC 070510
IJmuiden, 6 mei. De zeetjalk MUTATIO, kapt. Dik, vertrok volgens hier ontvangen bericht 4 mei van Wolgast naar Koningsbergen.
NNO 311210
Hamburg, 28 december. Binengekomen MUTATIO, Dik van Kallundborg.

1911

NPGC 060111
Harburg, 2 januari. Aangekomen MUTATIO, Dik van Hamburg.
NVEC 081211
Kiel, 2 december. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Bremen.

1912

NNO 110312
Bremen, 8 maart. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Holtenau.
NVEC 171212
Holtenau, 13 december. Gepasseerd MUTATIO, Dik van Hamburg naar Nykjòbing.

1913

DMB 300313
Barhoft, 26 maart. Gepasseerd MUTATIO, Dik van Sassnitz naar Lubeck.
NVEC 171213
Delfzijl, 15 december. Aangekomen MUTATIO, Dik van Emden naar Groningen.

1914

ON 230214
Delfzijl, 23 februari. Uitgezeild MUTATIO, Dik naar Bremerhaven.
NPGC 121214
Delfzijl, 10 december. Binnengekomen MUTATIO, Dik van Elmshorn.

1915

DMB 240815
Delfzijl, 23 augustus. Binnengekomen MUTATIO, Dik van Amsterdam, ledig om hier hout te laden.

1916

ON 030616
Delfzijl, 3 juni. In lading ligt alhier de tjalk MUTATIO, gezagvoerder Dik, met oud ijzer naar Gotenburg.
AMS 250816
IJmuiden, 24 augustus. Binnengekomen MUTATIO, Dik van Carlscrona.

1917

DMB 300617
Verkochte schepen. De zeetjalk MUTATIO uit Wildervank is onderhands verkocht aan kapitein J. Bonninga uit Groningen, wiens tjalk VOORWAARTS onlangs door een Duitse duikboot aangevallen en zwaar beschadigd in een Britsche haven binnengesleept werd.
DT 310717
Nieuwe Waterweg, 30 juli. Uitgezeild MUTATIO, Bonninga naar Kopenhagen.
DCOU 290917
Stockholm, 13 september. Binnengekomen MUTATIO, Bonninga van Hògenaes.

1918

GD 080318
Raad voor de Scheepvaart.
Maandag 11 maart as., des namiddags 2 uur, onderzoek 1. naar het op de Noordzee tijdens stormachtig weer lek slaan op 3 januari 1918 van het zeilschip MUTATIO, waarna het schip als wrak werd verlaten. Reeder: H. Schuur; schipper: F.J. Bonninga, beiden te Groningen.
NSC 080418
Uitspraak no. 35 van den Raad voor de Scheepvaart.
Betreffende het lek worden van het zeilschip MUTATIO. Op 3 januari 1918 is het zeilschip MUTATIO tijdens stormachtig weer op de Noordzee lek geworden, door de bemanning verlaten en vervolgens te Cuxhaven binnengesleept. Overeenkomstig het voorstel van de hoofdinspecteur voor de scheepvaart besloot een commissie uit de Raad voor de Scheepvaart, dat deze de oorzaak van het ongeval zou onderzoeken, welk onderzoek plaats had in 's raads openbare zitting van 11 maart 1918. Als getuigen onder eede werden gehoord Franciscus Johannes Bonninga en Jan Reinders, beiden wonende te Groningen, schipper en matroos aan boord van de MUTATIO, terwijl de raad kennis nam van het proces-verbaal van voorloopig onderzoek van de scheepvaartinspectie, en van de scheepsverklaring door de bemanning van de MUTATIO afgelegd voor de Nederlandse vice-consul te Cuxhaven. Uit een en ander is de raad het navolgende gebleken. De eenmasttjalk MUTATIO, in 1896 te Hoogezand van staal en ijzer gebouwd, groot 81,16 bruto en 66.02 netto reg. ton, certificaat van zeewaardigheid C. (Oostzee tot de lijn Gothenburg-Frederikshaven, langs de oostkust van de Noordzee van Calais tot het Aggerkanaal); toebehorende aan H. Schuur te Groningen, vertrok op 5 oktober 1917 van Sundsvall, beladen met 40 standard hout; de deklast was 1.30 M. hoog. De bemanning bestond uit drie personen, de schipper was 24, de stuurman 19, de matroos 16 jaar. Op 31 december  1917 kwam de MUTATIO uit het Thyborönkanaal in de Noordzee. De wind was oostelijk en koers werd gesteld op Doggersbank Zuid. dwars door het als gevaarlijk aangegeven gebied in de Duitsche Bocht. In de avond van 1 januari werd de wind Noord, harde bries, zodat zeil moest worden geminderd. Om 12 uur des nachts werd de wind steeds harder en de zee hoger, weshalve nog meer zeil geminderd moest worden In de morgen van 2 januari. omstreeks 3 uur, werd bemerkt, dat het schip water maakte en bij peiling bleek er 40 c.M. water in de MUTATIO te staan. Dadeliik werden de twee pompen gereed gemaakt en de geheelen dag tot namiddags vier uur werd gepompt, zonder dat het gelukte het schip lens te krijgen, integendeel het water rees bij voortduring. Na enigen tijd stond alles onder water, zodat de kapitein besloot het schip in de boot te verlaten. Door de hoge zee sloeg de boot bij het te water laten om, ze kwam later weer recht, maar raakte vol water, waarna de vanglijn brak en de boot verloren ging. De bemanning was thans in zeer hachelijke toestand, daar het schip geheel onbestuurbaar was en alle levensmiddelen verloren waren gegaan. Er kon niet gestakeld worden, daar alles wat hiervoor geschikt was nat of weggespoeld was. In de morgen van 3 januari werden echter noodseinen gehesen en des namiddags om 4 uur. kreeg men verbinding met een Duitse patrouilleboot. Door middel van lijnen, waarmede de opvarenden door het water werden gehaald, kwamen zij aan boord van het Duitse schip, dat hen naar Helgoland bracht, vanwaar zij over Wilhelmshafen naar Ouxhaven gingen. De MUTATIO was inmiddels naar Cuxhaven gesleept: hier bleek, dat er lekkage was ter plaatsevan de zwaarden, terwijl bovendien verschillende nagels waren lek gesprongen en een nagelgat geheel open was. Het schip, dat voor fl.11 000 was verzekerd, was verder over het gehele dek beschadigd, zwaarden, tuigage, roef, roer waren weggeslagen: het werd door de schipper, naar deze zeide, in overleg met de Nederlandse vice-consul te Ouxhaven zonder voorafgaande vergunning, als bedoeld bij art. 1 van de Schepen uitvoerwet, verkocht voor 15 500 Mark. De lading bracht 22 000 Mark op. De raad is van oordeel, dat het lek worden van de MUTATIO is te wijten aan het zware weer. Evenals bij het ongeval overkomen aan de NAVIGATOR, is ook bij deze ramp gebleken, gelijk de inspecteur voor de scheepvaart terecht ter zitting van de raad opmerkte, dat eenmasttjalken als de onderhavige niet geschikt zijn om, althans gedurende het slechte jaargetijde, reizen ver over de Noordzee, te maken. Vroeger gingen dergelijke schepen dicht langs de Nederlandse. Duitse en Deense kusten en konden zij bij zwaar weer spoedig een haven bereiken, thans echter, nu zij door de oorlogsomstandigheden de zogenaamde vrije vaargeul dienen te gebruiken en dus de hoge zee bevaren, wordt er te veel van hen gevergd, meer dan hunne zeewaardigheid toelaat. In het bijzonder levert het slaan der zwaarden, bij storm, tegen de romp van het schip groot gevaar op voor het ontstaan van een lek, terwijl bovendien veel kans is, dat de zwaarden hierdoor verloren raken, ten gevolge waarvan het schip vrijwel hulpeloos wordt. De MUTATIO was daarenboven niet genoeg bemand; een bemanning, bestaande uit een,schipper, met een stuurman van 19 en een matroos van 16 jaar, is volstrekt onvoldoende. Gelijk de raad reeds meer gezegd heeft (uitspraak 1916. n°. 51), behoren schepen als de MUTATIO. althans buiten het gebied der kleine kustvaart, ten minste met vier man bemand te zijn. Aldus gedaan op 11 maart 1918  Voor eensluidend afschrift, H. B. Tjeenk Willink. Secretaris



>

Kroniekberichten

Toon kroniekberichten