Familiegegevens en opleiding

Lou(we)rens Teensma werd geboren op 14 augustus 1814 te Schiermonnikoog als zoon van Pieter Jeppes Teensma en Aafke Teunis Kerkstra. Hij was de broer van gezagvoerder Jeppe Pieter Teensma.

Hij trouwde op 09 september 1840 te Schiermonnikoog als zeeman-reder met Reintje Pieter Colle, geboren te Schiermonnikoog op 29 september 1819 als dochter van Pieter Jans Colle en Katryna Maria Remts Coerkamp. Zij overleed te Schiermonnikoog op 28 oktober 1905.

Lourens Pieter was in de periode 1865-1886 reder van een aantal schepen en wel de “Reintje (2)” (1865 t/m 1869), de “Reintje (3) ” ex Gelderland (1872) en de “Brouwershaven” (1869 t/m 1887).

Na 1886 is hij rustend burger op Schiermonnikoog en vervulde in o.a. het voorzitterschap van het zeemanscollege “De Herkenning”. Hij vervaardigde ook scheepsmodellen van diverse typen zeilschepen.

Lourens overleed te Schiermonnikoog op 19 februari 1905.

Hij ligt begraven op het kerkhof van Schiermonnikoog, rij 21.27. Het graf is eigendom en beschermd.¹¹⁷.

 

Portretten van Lourens Pieters Teensma en Reintje Pieters Colle op p. 49 van het boek Het Schiermonnikoger Zeemanscollege en Pensoenfonds door Ron R. van Staveren c.s., Schiermonnikoog 2009.

 

Lidmaatschap zeemanscollege(s)

L.P.Teensma was met vlagnummer 7 in de periode 1859 t/m 1864 (dus vanaf de oprichting) lid van het Schiermonnikoger zeemanscollege “De Herkenning”. In 1864 deed hij het vlagnummer over aan zijn zoon Pieter Jans Lourens Teensma en kreeg hijzelf vlagnummer 75 in de jaren 1864 t/m 1866.

(In de ledenlijst in de Almanak van Sweys is er sprake van L.B. Teensma, maar in de index van kapiteinsnamen van L.P. Teensma. Er is aangenomen dat het hier in alle gevallen om L.P. Teensma gaat).

 

Opmerkingen in verband met lidmaatschap Zeemanscollege(s)

Geen

 

De schepen van de kapitein

Bouma⁰²⁵ vermeldt L.P.Teensma als gezagvoerder gedurende:

L.P.Teensma was gezagvoerder van/in:

*         1841 t/m 1853 van de kof “Reintje (1)”, gebouwd in 1841 bij Y.A.Hooites te Hoogezand, 100 ton, varend als kapitein/eigenaar vanuit Schiermonnikoog. Het schip werd in 1854 verkocht aan Wickel en Boot te Edam en herdoopt in “Gijsbertha Wilhelmina.” (Bouma);

*         1854 t/m 1864 van de 2-mastschoener “Reintje (2)”, gebouwd in 1854 bij Y.A.Hooites te Hoogezand, 169 ton, varend als kapitein/eigenaar vanuit Schiermonnikoog. In 1865 werd het gezag over dit schip overgenomen door zijn zoon Pieter Jans Lourensz. Teensma (zie aldaar);

*         1865 als kapitein/eigenaar uit Schiermonnikoog op de 2-mastschoener “Gloria” ex Bertha, gebouwd in 1860, 190 ton. Hij werd in 1866 opgevolgd als gezagvoerder door J.H.Puister. (Deze vermelding is van de Dorpsbode. Bouma vermeldt hier ene P.Teensma als gezagvoerder.).

*         1875 t/m 1877 als gezagvoerder/eigenaar te Schiermonnikoog van de bark “Reintje (4)” ex Argentine, gebouwd in 1845 te Triëst, 712 ton, varend als gezagvoerder/eigenaar vanuit Schiermonnikoog.

 

Hij was tevens gezagvoerder van/in

*   1865 als kapitein/eigenaar uit Schiermonnikoog op de 2-mastschoener “Gloria” ex Bertha, gebouwd in 1860, 190 ton. Hij werd in 1866 opgevolgd als gezagvoerder door J.H.Puister. (Deze vermelding is van Teensma in de Dorpsbode. Bouma vermeldt hier ene P.Teensma als gezagvoerder.).

*   1875 t/m 1877 als gezagvoerder/eigenaar te Schiermonnikoog van de bark “Reintje (4)” ex Argentine, gebouwd in 1845 te Triëst, 712 ton, varend als gezagvoerder/eigenaar vanuit Schiermonnikoog.

 

Voorts trad L.P.Teensma op als reder met andere kapiteins:

1864-1869   kapitein P.J.L.Teensma     2/m sch.        Reintje          reder      L.P.Teensma, Schiermonnikoog

1871              kapitein T.L.Teensma bark       Reintje ex Gelderland gebouwd in 1849 te Amsterdam, 487 ton              reder L.P.Teensma, Schiermonnikoog

1882-1886   kapitein P.J.L.Teensma     bark        Brouwershaven         gebouwd in 1841 te Brouwershaven, 599 ton,      reder L.P.Teensma, Schiermonnikoog.

ontleend aan ^{025 en 037}.

 

Overige bijzonderheden

Gegevens tevens ontleend aan de Dorpsbode 43(3):1989.Bijdrage 66, waarin ook verdere bijzonderheden zijn vermeld o.a. aan zijn periode als reder.

 

De Harlinger Courant van half april 1853 (preciese datum niet vermeld op de fotokopie) vermeldt het volgende bericht onder de rubriek SCHEPEN WELKE ALHIER ZIJN UITGEGAAN.⁰⁹⁶:

“13 April R.Feenstra (sic) Reintje, Pannen, Oost-Zee.”

 

 

Familiegegevens en opleiding

Pieter Jans Lourens Teensma werd geboren te Schiermonnikoog op 01 juni 1843 als zoon van Lourens Pieters Teensma en Reintje Pieters Colle.

Hij trouwde op 20 februari 1867 te Schiermonnikoog als gezagvoerder met Theuneke Wiebes Kuiper, geboren te Schiermonnikoog op 02 juli 1845 als dochter van Wiebe Tijssens Kuiper en Meins Douwes Klontje. Zij overleed te Schiermonnikoog op 17 december 1880.

Hij hertrouwde op 18 september 1884 te Schiermonnikoog als gezagvoerder met Wietske Jans Carst, geboren op 03 maart 1848 te Schiermonnikoog als dochter van Jan Eises Carst en Lambertha Feyes Coerkamp. Zij overleed te Schiermonnikoog op 26 juni 1925. Zij was eerder getrouwd met en weduwe van gezagvoerder Albert Ruurds Wielema.

Pieter Jans overleed op 03 februari 1912 te Schiermonnikoog.

Hij ligt begraven op het kerkhof van Schiermonnikoog, rij 2818. Het graf is eigendom en beschermd.¹¹⁷.

 

Portretten van Pieter Jans Lourens Teensma en Wietske Jans Carst staan op p. 128 van het boek Het Schiermonnikoger Zeemanscollege en Pensioenfonds door Ron R. van Staveren c.s., Schiermonnikoog 2009, 444 pp

 

Lidmaatschap zeemanscollege(s)

P.J.L.Teensma was met vlagnummer 7 in de periode 1864 t/m 1868 en met vlagnummer 1 in de periode 1869 t/m 1906 lid van het Schiermonnikoger zeemanscollege “De Herkenning”.

Hij was met vlagnummer 14 in de periode 1877 t/m 1893 lid van het Helderse zeemanscollege “Goede Bedoeling”.

 

Opmerkingen in verband met lidmaatschap Zeemanscollege(s)

Geen

 

De schepen van de kapitein

Bouma⁰²⁵vermeldt P.J.L.Teensma als gezagvoerder gedurende:

*   1865 t/m 1869 van de 2/msch “Reintje”, gebouwd in 1854 te Hoogezand, 169 ton o.m., varend voor L.P.Teensma te Schiermonnikoog;

*   1870 t/m 1882 van de bark “Brouwershaven”, gebouwd in 1841 te Zierikzee, 599 ton o.m., varend voor W.H.de Wolf te Amsterdam;

*   1883 t/m 1887 van dezelfde bark maar nu voor L.P.Teensma te Schiermonnikoog. In 1887 werd het schip verkocht voor de sloop (gekocht door N.Prins te Nieuwediep⁰⁷⁴)

           Zeetijdingen van 17 november 1887: “Verk. om gesloopt te worden.”(Bouma)

 

Overige bijzonderheden

“Brouwershaven

De kiel van deze bark werd op 25 juni 1840 gelegd door scheepsbouwmeester C.Mak Czn op de Commerciewerf. Op 2 september 1841, om twee uur ’s middags, werd de Brouwershaven te water gelaten met het beste gevolg. Het schip werd vervolgens door een stoomboot naar Alblasserdam gesleept om te worden opgetuigd.

De Brouwershaven was 599 ton groot. Haar lengte bedroeg 125 voet, haar breedte 32 voet en haar diepte was 19 voet. De Nederlandse Handelsmaatschappij bevrachtte het schip voor Oost-Indië. …

Op 13 augustus 1861 werd het schip in Rotterdam geveild en voor 19.400 gulden verkocht aan de Fa.Van Overzee en Comp. te Rotterdam. … “. De volgende kapiteins waren A.Huizer, J.G.Wiebenga en P.J.L.Feensma (moet zijn Teensma). ⁰⁷⁴.

“Abraham de Vos … tekent … aan: Gedurende 46 jaar heeft deze bark gevaren, wat wel een bewijs is geweest van de solide bouw. Voor zover hem bekend was dit het langst varende schip geweest, dat in Zierikzee werd gebouwd”⁰⁷⁴.

 

In het kasboek van het pensioenfonds “Goede Voorzorg” uit 1898-1927 staat in 1900 een ontvangstboeking van

 f 7,50 op naam van P.J.Teensma. Het zou hier kunnen gaan om een contributiebetaling als honorair lid over 3 jaar.

In het “Nieuwsblad Dockum” dd 22 februari 1913 wordt de jaarvergadering verslagen van het pensioenfonds en melding gemaakt van eenaanvrage om pensioen van de wed. P.J.L.Teensma.

 

De Dorpsbode 42(10):1988 Bijdrage 59. meldt dat de “Brouwershaven” samen met vier andere Schiermonnikoger kapiteins op 20 april 1884 van Texel vertrokken naar diverse Oostzeehavens voor het ophalen van ladingen hout.

 

 

Familiegegevens en opleiding

Tjeerd Klases Visser werd geboren te Schiermonnikoog op 02 oktober 1843 als zoon van Klaas Germen Pieters Visser en Lotje Tjeerds Visser.

Hij huwde te Schiermonnikoog op 06 augustus 1868 als stuurman met Aafke Lourens Teensma, geboren 17 oktober 1845 te Schiermonnikoog als dochter van Lourens Pieters Teensma en Remtje Pieters Colle. Zij overleed te Schiermonnikoog op 10 juni 1876.

Tjeerd hertrouwde op 31 januari 1879 te Schiermonnikoog als schipper met Grietje Douwes Donema, geboren aldaar op 20 oktober 1855 als dochter van Douwe Botes Donema en Gerrardina Schultze. Zij overleed te Schiermonnikoog op 05 december 1930.

Tjeerd overleed te Schiermonnikoog op 16 oktober 1915.

Hij ligt begraven op het kerkhof van Schiermonnikoog in rij 3212. het graf is eigendom en beschermd..¹¹⁷.

 

Lidmaatschap zeemanscollege(s)

T.K.Visser was met vlagnummer 7 in de periode 1869 t/m 1915 lid van het Schiermonnikoger zeemanscollege “De Herkenning”.

In de ledenlijsten wordt hij t/m 1917 als lid opgevoerd, maar dit moet onjuist zijn vanwege zijn overlijden in 1915.

 

Opmerkingen in verband met lidmaatschap Zeemanscollege(s)

Geen

 

De schepen van de kapitein

Tj.K.Visser was gezagvoerder gedurende:

*         1870 t/m 1872 op de 2-mastschoener “Reintje (2)”, gebouwd in 1854 bij I.A.Hooites te Hoogezand, 169 ton, varend voor L.P.Teensma te Schiermonnikoog;

*         1876 t/m 1880 op de bark “Albatros”, gebouwd in 1840 op de werf “De Witte Olyphant” van J.Meijes & Zⁿ te Amsterdam, 364 ton, varend voor J.& J.Vinke te Amsterdam. “In de Noordzee met gekapte masten verlaten.” (Bouma);

           Handelsblad. “Elseneur 19 april 1880. Het Nederlandsche schip “ALBATROS”, kapitein Visser, van Amsterdam naar Riga, is 6 dezer in de Noordzee met gekapte masten en in zinkende staat door het volk verlaten, waarvan de kapitein, stuurman en kok door een Deensch schip alhier aangebracht. Bij het overboord zetten van de 2 booten met de overige 6 manschappen braken de touwen, dreven beide booten af en konden het Deensche schip niet meer bereiken” (Hoedemaker);

*         1881 op de bark “Heemse” ex Koning Willem II, gebouwd in 1843 op de werf “De Hoop” van J.Meijes & Zⁿ te Amsterdam, 724 ton, varend voor J.& J.Vinke & C^o te Amsterdam.

 

Een portret van de “Albatros” met als kapitein Tj. Visser staat op p. 131 van het boek Het Schiermonnikoger Zeemanscollege en Pensioenfonds door Ron R. van Staveren c.s., Schiermonnikoog 2009, 444 pp

Het portret is eigendom van T.Mars.

 

Overige bijzonderheden

 

 

Familiegegevens en opleiding

Luitje Elles werd geboren 11 september 1829 op Schiermonnikoog als zoon van Jan Hendriks Elles en Trijntje Rus.

Hij trouwde op 04 december 1856 te Schiermonnikoog met Betje Tjipkes Visser, geboren op 11 december 1826 te Schiermonnikoog als dochter van Tjipke Teens Visser en Antje Joukes Visser. Zij overleed te Schiermonnikoog op 01 december 1887.

Volgens Teensma in “Schiermonnikoger Geslachten” overleed Luitje op 05 mei 1873 te New Calabar in Nigeria aan de “Afrikaanse koorts”.

“Algemeen Handelsblad 4 juli 1873. Rotterdam 2 juli 1873. Het Nederlandsche schip “REINTJE”, kapitein Ellis, van Rotterdam te New Calabar aangekomen heeft door de gele koorts de kapitein en geheele bemanning, uitgezonderd een matroos en een jongen, die volgens de laatste berichten eveneens ziek waren, verloren. Men vreest indien niet spoedig een nieuwe equipage uit Europa derwaarts wordt gezonden, voor totaal verlies van het schip.” (Hoedemaker).

 

Provinciale Groninger Courant 05 juli 1873 za.

Rotterdam 2 Jul. Het schip REINTJE, kapitein T. Elles, van Rotterdam te New Calabar aangekomen, heeft door Gele koorts de kapitein en de gehele equipage, uitgezonderd een matroos en een jongen, die volgens de laatste berichten eveneens ziek waren, verloren. Men vreest, indien er niet spoedig een nieuwe equipage uit Europa derwaarts vertrekt, voor een totaal verlies van het schip.

 

Lidmaatschap zeemanscollege(s)

L.J.Elles was met vlagnummer 63 in de periode 1862 t/m 1873 lid van het Schiermonnikoger zeemanscollege “De Herkenning.”

 

Opmerkingen in verband met lidmaatschap Zeemanscollege(s)

Geen

 

De schepen van de kapitein

L.Elles (ook gespeld als Ellens) was gezagvoerder gedurende:

*    1863 t/m 1871 van de kof “Vriendschap”, gebouwd in 1854 te Sappemeer, 88 ton, varend voor F.Zeilinga te Amsterdam. J.Teensma in de Dorpsbode 39(2):1985.Bijdrage 14 vermeldt dat in 1870 1/16^e deel van het schip werd verkocht voor f 150,-. Het schip zou ijzervast zijn geweest. In 1871 werd het schip in zijn geheel verkocht;

*    1872 van de 2-mast schoener “Heereveen” ex Zwaannette, gebouwd in 1850 bij Hooites te Hoogezand, 116 ton, varend als kapitein/eigenaar vanuit Sappemeer;

*    1873 van de 2-mast schoener/schoenerkof “Reintje”, gebouwd in 1854 bij Hooites te Hoogezand, 169 ton, varend voor K.L. van Berkel te Rotterdam. Zeetijdingen 27 okt. 1873: “Reintje onder kap. Borleffs (ex Elles) te Oud-Calabar afgek. en verk.” (Sweys).

            Algemeen Handelsblad 4 juli 1873. “Rotterdam 2 juli 1873. Het Nederlandsche schip “REINTJE”, kapitein Ellis, van Rotterdam te New Calabar aangekomen heeft door de gele koorts de kapitein en geheele bemanning, uitgezonderd een matroos en een jongen, die volgens de laatste berichten eveneens ziek waren, verloren. Men vreest indien niet spoedig een nieuwe equipage uit Europa derwaarts wordt gezonden, voor totaal verlies van het schip.” (Hoedemaker).

 

Overige bijzonderheden

Citaten uit documenten van de Hollandse Hervormde Kerk te Sint-Petersburg, waarin het woord “Schiermonnikoog” voorkomt.

Verkregen via e-mail dd. 29 augustus 2005 van Dr. Th. van Staalduine, Theologische Universiteit, Kampen

 

Kerkenraadsprotocol, Sint-Petersburg 3 juli 1874

CGIA SPb, 40.1.41, p. 162

Afwezig de heeren Companjen, Feik en Hoyer.

Na lezing der notulen van de vorige vergadering worden zij goedgekeurd en geteekend.

1. Wordt gelezen [...]
2. eene missive van den heer Hundlingius te Schiermonnikoog, die eenen ondersteuning vraagt voor de weduwe en de weezen van den heer Luitjen Ellis, zeekapitein. De kerkenraad besluit genoemde weduwe eene ondersteuning te doen toekomen van Ro. 150 en den heer consul te verzoeken deze som[1] uit de bij hem berustende scheepsgelden aan de weduwe over te maken.

 

Algemeen Handelsblad 23 februari 1873¹¹⁴

Maassluis, 19 februari. Heden vertrok van hier naar New Calabar het schip REINTJE, kapt. H. Elles.

 

NRC 04 juli 1873¹¹⁴

Rotterdam,2 juli. Het Nederlandse schoenerschip REINTJE, kapt. Elles, van Rotterdam te New Calabar aangekomen, heeft door gele koorts de kapitein en gehele bemanning, uitgezonderd een matroos en een jongen, die volgens de laatste berichten eveneens ziek waren, verloren. Men vreest, indien niet spoedig een nieuwe equipage uit Europa derwaarts wordt gezonden, voor totaal verlies van het schip

 

Algemeen Handelsblad 08 juli 1873¹¹⁴⁴

Advertentie. Voor enige dagen ontving ik het treurig bericht, dat de bemanning van het Nederlandse schoenerschip REINTJE, met uitzondering van één matroos en jongen te New Calabar aan een heersende ziekte overleden is. Kapitein H. Ellis (opm: vermoedelijk kapt. Luitje [of Hendrik] Elles) en stuurman T. Kruizinga laten twee weduwen met negen kinderen onverzorgd en in de diepste armoede achter. Van verzorgers beroofd, verkeren deze huisgezinnen in de kommervolste omstandigheden.

De zware verliezen, die het eiland Schiermonnikoog de laatste twee jaren hebben getroffen, werden veel verlicht door de liefdadigheid van zo velen, die zich over het lot der weduwen en wezen ontfermden. Voor de betrekkingen dezer brave zeelieden vraag ik uw hulp en ondersteuning. Biedt hulp in de nood!

Tot het ontvangen en overmaken uwer giften bereid, zal ik gaarne daarvan in de nieuwsbladen melding maken.

Rotterdam, 3 juli 1873, Karel L. van Berckel.

 

NRC 19 september 1873¹¹⁴

Voor enige dagen ontvingen wij het treurige bericht, dat de bemanning van het Nederlandse schoenerschip REINTJE, met uitzondering van een matroos en een jongen, te New-Calabar aan een heersende ziekte overleden is. Hieronder zijn kapt. H. Ellis en stuurman T. Kruizinga, beiden van Schiermonnikoog, latende onverzorgd twee weduwen met negen kinderen.

 

NRC 26 oktober 1873¹¹⁴

Rotterdam, 25 oktober. Volgens bij de rederij ontvangen bericht van kapt. Borleffs (is dat L.J. Ellens Borleff ?? [zie Bouma]) is het Nederlandse schoenerschip REINTJE te New Calabar door de Court of Equity afgekeurd en publiek voor GBP 430.10 verkocht.