Familiegegevens en opleiding

Berend Gerlof Harkema werd geboren als zoon van de schipper Matthijs Jans Harkema en Mensina Gerloff.

Hij trouwde op 25 januari 1815 te Groningen als schipper met Willemtje Egberts, geboren als dochter van de schipper Egbert Jogchems en Ciegen Jans.

 

Lidmaatschap zeemanscollege(s)

Een B.G.Harkema was met vlagnummer 34 lid van het Dordtse zeemanscollege “Tot Nut van Handel en Zeevaart” in de periode 1830 t/m 1835. In een lijst van leden uit de jaren 1832/1833 uit het Gemeentearchief van Dordrecht ((93-7) staat bij zijn naam de notitie “niet betaald”.^064a

 

Opmerkingen in verband met Zeemanscollege(s)

In de notulen van de Bestuursvergadering van het Dordtse zeemanscollege wordt Barend Harkema als lid aangenomen op 24 juli 1830.

In de notulen dd 28 november 1834 wordt gemeld dat kapitein Harkema een achterstand in contributie heeft. Op 20 februari 1835 wordt vermeld dat Harkema nog steeds niet heeft betaald en de penningmeester krijgt toestemming hem bij voortdurende weigering uit te schrijven. Melding van het definitieve royement wegens een schuld van drie jaar contributie volgt in de notulen van 20 november 1835.^064a

 

De schepen van de kapitein

Op 12 juli 2005 kreeg ik van Humphrey Hazelhoff Roelfsema te Bergen een e-mail betreffende zijn onderzoek in Antwerpse bronnen over schepen die mogelijk Kaap Hoorn hadden gerond. Afgedrukt zijn de onverkorte mededelingen in zijn bericht. Zie ook ref. 112.

Eveneens een zending op 29 maart 2006. De onverkorte gegevens zijn:

‘LIMA PACKET’ (brik, 150 ton)

1825/27 grote reparatie/restauratie (Veritas)

1827          11/9 B.G. Harkema, in lading ‘beau brick regulier’ voor Valparaiso en Lima (dus beoogd vertrek:10/10 Callao)

                   4/11 blijkt vertrokken, zal ruim 1½ maand in lading hebben gelegen alvorens voldoende afgeladen

1828          31/5 aankomst Valparaiso (135 d. van Rio), biedt vervoer naar Callao en Rio (dus op terugreis)

                   29/11 Weer in Valparaiso, uit Callao (60 d.). In Veritasregister 1829 staat 28/4 survey.Vermeldt het register ’29 de data van ’28?, van ’27?

182903/1 vertrek uit Valparaiso naar Rio

                   23/10 aankomst Antwerpen van Valparaiso, Sevilla, Cadix, met cacao, kleurstof en tabak. Ontvanger: Witteveen

                   Register Veritas vermeldt dat het schip met zink gedubbeld is, maar adviseert underwriters niet te veel te riskeren. Het eindigt met mee te delen dat de ‘Lima                                                                                                   Packet’is vertrokken naar Lima.

Waar is het schip geweest in tussen, zeg 1 maart (Rio) en 1 oktober (Cadix) 1829? Heeft het nog een reis gemaakt?  Zie vooralsnog nergens dat het tussentijds in Antwerpen is geweest. Heeft het misschien nog een reis van Rio naar Valparaiso gemaakt? Of heeft het ergens maanden liggen repareren? Zonder verdere aanwijzingen mogen we niet meer dan een enkele reis veronderstellen. Wel duiden de naam van het schip en het woord ‘regulier’ er duidelijk op dat het instellen van een vaste lijndienst is beoogd. Uit en thuis heeft de reis bijna twee jaar geduurd! Over alle trajecten is uitzonderlijk lang gedaan, tenzij er tussenreisjes zijn gemaakt. Geen van beide mogelijkheden past in het idee van een ‘packet’. We zijn hier nog niet uit, behalve dan dat een vaste verbinding Antwerpen-Lima werd beoogd.¹⁰⁰.

Brik ‘LIMA PACKET’, 150 ton, kapitein B.G.Harkema, op 11 september 1827 geadverteerd als ‘le beau brick regulier’ in lading voor Valparaiso en Lima met als beoogde vertrekdatum 10 oktober. Op 31 mei 1828 aangekomen in Valparaiso (via Rio) in 135 dagen en biedt daar vervoer aan naar Callao en ook al naar Rio (op de terugreis).

29 november weer in Valparaiso uit Callao en op 3 januari 1829 vertrek naar Rio. Op 23 oktober 1829 aankomst in Antwerpen  (na Sevilla en Cadix) met cacao, kleurstof en tabak. Over alle trajecten is zeer lang gedaan, hoewel er een nog een extra kustreis tussen kan zitten. Dat past allemaal niet in het idee van een ‘packet’. Er is geen duidelijke aanwijzing van een tweede vertrek. Het aantal rondingen moet dus op twee gesteld worden, resp. O-W en W-O. ^100a

 

In een e-mail dd 29 april 2006 geeft André Delporte uit Luik de volgende opmerkingen:

“LIMA PACKET: brik van 130t gebouwd in 1804. In een akte gevonden door Marhisdata zou dit schip ex DEUX FRÈRES zijn sedert 1828, maar Delporte administreert dit schip al in 1827 onder deze naam. De reder zou zijn J.Witteveen te Antwerpen.

Adres ten Kantore van Kuijper, Van Dam en Smeer…..

 

Overige bijzonderheden

Rotterdamsche Courant 21december 1819¹¹⁴

Amsterdam, 19 december. Den 10 december is te Travemünde binnengelopen kapitein B.G. Harkema, van Danzig naar Amsterdam.

 

Rotterdamsche Courant  06 februari 1821¹¹⁴

Te Rotterdam in lading liggende schepen naar:

….Elseneur (opm: Helsingör) en St. Petersburg: het Kofschip de KOOPHANDEL, kapt. Berend Gerlofs Harkema, om met de eerste schepen te vertrekken.

Adres ten kantore van Kuijper, Van Dam en Smeer….

 

 

Rotterdamsche Courant 17 februari 1821¹¹⁴

Te Rotterdam in lading liggende schepen naar:

….Elseneur (opm: Helsingör) en St. Petersburg: het Koffschip de KOOPHANDEL, kapt. Berend Gerlofs Harkema, om met de eerste schepen te vertrekken.

 

Rotterdamsche Courant 10 april 1821¹¹⁴

Te Rotterdam in lading liggende schepen naar:

….Liverpool: het Nederlands tonnage Kofschip de VLASBLOEM, kapt. Gerard Hulshoff

Idem: het Nederlands tonnage Kofschip DE LEMMER, kapt. Johannes Tammes…..

 

Rotterdamsche Courant 10 april 1821¹¹⁴

Te Rotterdam in lading liggende schepen naar:

….Elseneur (opm: Helsingör) en St. Petersburg: het Kofschip de KOOPHANDEL, kapt. Berend Gerlofs Harkema, om met de eerste schepen te vertrekken…..

 

Rotterdamsche Courant 26 april 1821¹¹⁴

Te Rotterdam in lading liggende schepen naar:

….Marseille: het schip de KOOPHANDEL, kapt. Berend Gerlofs Harkema…..

 

Rotterdamsche Courant 22 mei 1821¹¹⁴

Rotterdam, 21 mei. Den 19 dezer zeilden uit de Maas de schepen de KOOPHANDEL, B.G. Harkema, en die HOFFNUNG, S. Kreeft, naar Riga; de CLARA MARGARETHA, P.D. Dik, naar Bristol; ZELDEN RUST, P. Gorter, naar Bergen; de PRINCE OF SAXEN-COBURG, J. Ladd, naar Londen; de DIANA, F. Popken, en INDUSTRIE, L. Spaanderman, naar Petersburg; de TWEE ZUSTERS, F.H. Nielsen, naar Kopenhagen; de LOUISA, D. Guijt, naar Jerseij; de CERES, J. Cook, naar Stockton; de ELIZABETH AND ANN, W. Ridlee, en de AQUATIC, W. Wood, naar Hull; de VROUW GEZINA, H.J. Kreuiter, naar Oleron; de MARIA DOROTHEA, J.F. Schults, de NEPTHUNUS, J. Peters, en de ZEEBLOEM, J.P. Beekman,naar de Oostzee; de OCTO, E.J. Carst, naar Stettin (opm: Szczecin); de GEZINA JOHANNA, J.R. Sap, naar Elseneur (opm: Helsingör); de VROUW ANNAGINA, J.J. Boon, de JONGE DUIJF, H.A. Fijn, en de VROUW GEZINA, B.H. Schippers, naar ….; de BEAVER, R. Wartle, naar Newcastle; de BROEDERLIJKE LIEFDE, J.A. van der Wal, naar Stettin (opm: Szczecin)…..

 

Rotterdamsche Courant 30 augustus 1821¹¹⁴

Rotterdam 29 augustus.

…. 28 zeilde de CHRISTINA TITIA, A.A. Potjer, naar Brest, en arriveerde de WELVAART, H.J. Walker, van Libau (opm: Liepaja), en arriveerden nog in de Put de HARMONIE, W. Verloop, van Petersburg; de MAARTINA ALETTA, J.G. Hoetjer, van Bergen; de KOOPHANDEL, B.G. Harkema, van Riga; de laatste is bijlegger, door zware lekkagie, gedestineerd naar Livorno. Er is nog een inkomende galjas binnen de bank vastgeraakt, de naam nog onbekend…..

 

Rotterdamsche Courant 01 september 1821¹¹⁴

Rotterdam, 31 augustus. Kapt. B.G. Harkema, van Riga naar Livorno gedestineerd, en, wegens lekkagie, in de Maas binnen, rapporteert, dat hij, op den 25 augustus, op 54º10’ N.B. 4º15’ O.L. in goede staat gezien heeft een koffschip voerende de Dordtse Collegievlag nr. 11, zijnde kapt. M. Mulder, van Riga naar Toulon gedestineerd.

 

Rotterdamsche Courant 10 november 1821¹¹⁴

Rotterdam, 9 november. Van Den Briel wordt van den 8 gemeld: ….

….Den 8 arriveerden de TWENDE BRODRE, H.A. Hermansen, van Lolland, en ACHTTIEN HONDERD, O. Frantzen, van Nijste (opm: misschien Nijsse, oude naam voor Dungeness) en zeilden de KOOPHANDEL, B.G. Harkema, naar Livorno; de VROUW GEELTJE, H.M. de Koe, en de INDUSTRIE, L. Spaanderman, naar Brest; de DEUX MARIE, J. Harvie, naar St. Malo; de JONGE CORNELIS, G. de Jong, naar Rouaan; de PRINS PAUL, J. Wendt, naar Wismar; de ONDERNEMING, H.F. Klie, naar Southampton; de MARSHAL BLUCHER, J. Segert, naar Grijpswold (opm: Greifswald); de CRAIGIE, J. Watson, naar Grensmouth (opm: Grangemouth); de GRONINGER WELVAART, E.K. Lenges (opm: kof, kapt. E.K. Lugies), naar Newry; ST. JEAN BAPTISTE, J.P. Godin, naar Roscoff, en de FREDRICA, J.C. Evers, naar Groeswold (opm: niet te traceren)…..

 

Rotterdamsche Courant 13 december 1821¹¹⁴

Amsterdam, 11 december. Het schip de KOOPHANDEL, B.G. Harkema, van Riga naar Livorno, laatst van Brielle, is te Calais binnengelopen.

 

Rotterdamsche Courant 28 februari 1822¹¹⁴

Amsterdam, 26 februari. De schepen ALIDA, kapt. H.J. Benes, van Rotterdam naar Brest, de de KOOPHANDEL, kapt. B.G. Harkema, van Riga naar Livorno, te Calais binnengelopen, hebben tussen 10 en 17 februari derzelver reizen vervolgd.