Familiegegevens en opleiding
Albert Potjewijd Scherpbier werd geboren te Oude Pekela op 05 maart 1825 als zoon van schipper Jacob Esderts Scherpbier en Jantje Alberts Potjewijd. Ook zijn broers de kapiteins Edzart (1816), Jan (1817), Boele (1821) en Jacob (1833) waren collegelid.
Albert trouwde op 11 augustus 1847 te Nieuwe Pekela als buitenvaarder met Jeltje Berends Wijgers, geboren op 03 maart 1827 te Oude Pekela als dochter van schipper Berend Jacobs Wijgers en Meiltje Klazens Potjewijd. Jeltje overleed op 30 juni 1883 te Annerveensche Kanaal, Drenthe.
Albert overleed te Oude Pekela op 11 december 1896, 71 jaar, weduwnaar, zonder beroep.
Burgerlijke Stand akten in de provincie Groningen vermelden Albert als buitenvaarder in 1847, als schipper in 1849, 1857, 1858, 1861, 1863, 1869, 1872, 1877, 1880, zonder beroep in 1882, 1887, 1906 en als koopman in 1885.
Lidmaatschap zeemanscollege(s)
A.P.Scherpbier was effectief lid van het zeemanscollege “De Trouw” te Oude Pekela. met vlagnummer 45 in de periode 1852 t/m 1881 112.
A.P.Scherpbier was effectief lid van het zeemanscollege “Voorzorg” te Nieuwe Pekela met vlagnummer 99 in de periode 1852 t/m 1881 en met vlagnummer 136 in de periode 1886 t/m 1896.
Opmerkingen in verband met lidmaatschap Zeemanscollege(s)
Geen
De schepen van de kapitein
Bouma025 vermeldt A.P.Scherpbier als gezagvoerder gedurende:
* 1850 t/m 1860 van de schoenerkof “Jeltina”, gebouwd in 1849 te Pekela, 128 ton o.m., varend voor A.Kranenborg te Oostwold;
-
* 1861 t/m 1866 van de 2-mastschoener “Jeltina”, gebouwd in 1861 te Pekela, 180 ton o.m., varend voor N.Kranenborg te Oostwold. Het schip is in 1866 gestrand bij St.Maria en verloren gegaan;
-
* 1868 t/m 1880 van de brik “Jan & Antoon” ex Cornelis Pieter, gebouwd in 1861 te Harlingen, 205 ton o.m., varend voor N.Kranenborg te Oostwold;
-
* 1876 van de brik “Ceres”, gebouwd in 1873 te Pekela, 210 ton o.m., varend voor N.Kranenborg te Oostwold.
Voorgaande vaarperiode overlappen elkaar.
De collectie monsterrollen op het Noordelijk Scheepvaartmuseum te Groningen vermeldt:
09 februari 1839, schip “Vrouw Jantina”, kapitein Jacob E.Scherpbier, kok Albert Jacobs Scherpbier te Oude Pekela.
24 maart 1840, schip “Vrouw Jantina”, kapitein Jacob Edzarts Scherpbier, kok Albert Jacobs Scherpbier uit Oude Pekela.
06 februari 1841
22 februari 1842, , schip “Vrouw Jantina”, kapitein Jacob E. Scherpbier, kok Albert Jacobs Scherpbier uit Oude Pekela.
11 maart 1843, kof “Jantina Frauwina”, schipper Jacob Edzards Scherpbier, lichtmatroos Albert Jacobs Scherpbier uit Oude Pekela.
27 januari 1844, schip “Jantina Frouwina”, kapitein Jacob Edzarts Scherpbier, matroos Albert Potjewijd Scherpbier uit Oude Pekela.
18 februari 1845, schip “Jantina Frouwina”, kapitein Jacob E.Scherpbier, matroos Albert P.Scherpbier uit Oude Pekela.
31 januari 1846, schip “Jantina Frouwina”, kapitein Jacob Edzarts Scherpbier, stuurman Albert P.Scherpbier uit Oude Pekela.
22 februari 1847, schip “Jantina Frouwina”, kapitein Jacob E. Scherpbier, stuurman Albert P.Scherpbier uit Oude Pekela.
10 maart 1849, schip “Jeltina”, kapitein Albert P.Scherpbier uit Oude Pekela.
25 april 1849, kof “Jeltina”, kapitein Albert Potjewijt Scherpbier uit Oude Pekela.
10 februari 1853, schip “Jeltina”, kapitein Albert P. Scherpbier uit Oude Pekela.
02 maart 1855, 21 februari 1860, schip “Jeltina”, kapitein Albert P. Scherpbier uit Oude Pekela.
27 april 1861, schoener “Jeltina”, kapitein Albert Potjewijd Scherpbier, 36 jaar uit Oude Pekela.
20 augustus 1861, schoener “Jeltina”, kapitein Albert Potjewijd Scherpbier, 36 jaar uit Oude Pekela.
23 januari 1877, brik “Jan en Antoon”, kapitein Albert Potjewijd Scherpbier uit Oude Pekela,
Overige bijzonderheden
Melding van het overboord vallen en verdrinken op 27 oktober 1857 van een kajuitjongen aan boord van de kof “Jeltina”, gezagvoerder Albert Pottjewijd Scherpbier op reis van Riga naar Delfshaven.115.
Provinciale Groninger Courant 04 januari 1850114
Lijst van de in het jaar 1849 in de provincie Groningen nieuw aangebouwde schepen…..
…..Voor de Pekela: AAFINA, kapt. Potjewijd, reder A. Waalkens; ALIDA, kapt. Veen, reder J.H. Feijen; ANNEGINA, kapt. Schuuring, reder de kapitein; ENGELINA, kapt. Jager, reder A. Kranenborg; ENGELINA, kapt. Smit, reder J.U. Zuiderveen; IDA GESINA, kapt. Brouwer, reder J.G. Heeres; JANTINA ANNA, kapt. Mulder, reder de kapitein; JELTINA, kapt. Scherpbier, reder A. Kranenborg; MARIA ANNA, kapt. Duit, reder C.M. Nap…….
Provinciale Groninger Courant 15 janiari 1861114
Advertentie. Mr. B. Haitzema Viëtor, notaris te Winschoten, gedenkt ten verzoeke van E.H. Schreuder, op dinsdag 5 februari 1861, des avonds te 5 uur, ten huize van logementhouder D.W. Drewes te Oude Pekela, in openlijke veiling te verkopen:….
….- II. Onderscheidene scheepsaandelen: 1/30 JELTINA, kapitein A.P. Scherpbier; 1/30 ENGELINA, kapitein P.O. Smid; 1/30 MARGARETHA GESINA, kapitein J.E. de Grooth; 1/30 FENNECHINA ARENTINA, kapitein H.B. de Jonge; 1/50 GOLDHOORN, kapitein B.M. Pott; 1/30 CORNELIA BERENDINA, kapitein E.U. Pott; 3/54 HILLECHINA HENDERICA, kapitein J. Kuiper; 1/60 EGBERTUS, kapitein H.H. Schrik.
De verkoopconditiën zullen in tijds ter lezing liggen ten kantore van de notaris B. Haitzema Viëtor.
NRC 30 december 1866114
Amsterdam, 29 december. Het Nederlandse schip JELTINA, kapitein Scherpbier, van Buenos Aires naar St. Catharina, is 26 oktober bij het eiland Lobas gestrand en verbrijzeld; de equipage is gered. (opm: mogelijk is de JELTINA gestrand op een eilandje genaamd Lobas nabij een hoek genaamd Santa Marta, positie 28º36’ ZB 48º49’ WL, gelegen in de provincie Santa Catarina, Brazilië)
Provinciale Groninger Courant 01 januari 1867114
Amsterdam, 29 december. Het schip JELTINA, kapt. Scherpbier (opm: 2m.sch JELTINA, kapt. A.P. Scherpbier), van Buenos Ayres naar St. Catharina, is op 26 oktober bij het eiland Lobas gestrand en verbrijzeld. Het volk is gered.
(opm: mogelijk is de JELTINA gestrand op een eilandje genaamd Lobas nabij een hoek genaamd Santa Marta, positie 28º36’ ZB en 48º 49’ WL, gelegen in de provincie Santa Catarina, Brazilië)
NRC 03 oktober 1872114
Cuxhaven, 30 september. De Nederlandse brik JAN EN ANTON, kapt Scherpbier, van Santa Martha aangekomen, heeft 31 augustus door zware storm de boten verschansingen, watervaten en vele zeilen verloren.
Provinciale Groninger Courant 03 november 1875114
Triëst, 22 oktober. Scheepsvrachten. Bevracht werd de schoener JOHANNA MARIA, kapt. Korter, naar Rotterdam tot NLG 4.200 in de roes, en de brik JAN EN ANTONA (opm: JAN EN ANTOON), kapt. Scherpbier, tot 3.800 banco mark in de roes naar Hamburg, terwijl de schoener GOEDHART, kapt. Sikkema, voor eigen rekening naar Rotterdam aanlegt.
NRC 10 februari 1876114
Cuxhaven, 7 februari. Het bericht, dat de Nederlandse brik AGATHA, kapt. Zeilinga - gisteren gemeld - van Cuxhaven naar Hamburg vertrokken is, blijkt onjuist te zijn; genoemd schip is 7 dezer van hier naar Curaçao en de Nederlandse schoener CERES, kapt. Scherpbier, van Rio de Janeiro, met behulp van een sleepboot uit deze haven naar Hamburg vertrokken.
Familiegegevens en opleiding
Derk Boer werd geboren te Groningen op 17 augustus 1840 als zoon van Hindrik Harms Boer en Lammegien Berends Houwing.
Hij trouwde op 30 december 1870 te Delfzijl als zeeman met Hindrikje Wolkammer, geboren te Farmsum 13 april 1847 als dochter van de scheepskapitein Albert Augustinus Wolkammer en Seberdina(of Alberdina?) Hindriks Wolkammer. Zij overleed te Groningen op 09 juli 1935, 88 jaar
Derk werd met zijn schip vermist in 1893.
Lidmaatschap zeemanscollege(s)
D.Boer was effectief van het zeemanscollege “De Vereeniging” te Delfzijl met vlagnummer 60 in de periode 1872 -1893.
D.Boer was lid voor de vlag van het Groninger zeemanscollege “De Groninger Eendragt” met vlagnummer 2 in de periode 1884-1885 en met vlagnummer 19 in de periode 1891 t/m 1893.
Opmerkingen in verband met Zeemanscollege(s)
In de ledenlijst van “De Groninger Eendragt” uit 1893 van de Veendammer zeemansalmanak wordt als schip van D. Boer genoemd de “Midwolda”.
De schepen van de kapitein
Bouma025 vermeldt D.Boer als gezagvoerder gedurende:
* 1876 t/m 1877 van de schkof “Jeltina”, gebouwd in 1849 te Pekela, 128 ton o.m., varend voor A.Kranenborg te Oostwold. Het schip is op de Blauwe Slenk verongelukt;
* 1879 t/m 1884 van de bark “Gebroeders Bunge” ex Réunion, gebouwd in 1859, bouwlocatie niet vermeld, 433 ton o.m., varend voor N.Kranenborg te Oostwold. Het schip werd in 1884 gesloopt;
* 1890 t/m 1893 van de 3/msch “Midwolda” ex Broederschap, ex Arabistan, gebouwd in 1852 te Rye, 295 ton o.m., varend voor N.Kranenborg te Midwolda. Het schip werd in 1893 vermist tussen Leith en Harburg.
Navolgende monsterrollen bevinden zich in het Gemeentearchief van Delfzijl en vermelden kapitein Derk Boer als gezagvoerder.
Monsterrol 1857-74, 20 juni 1857, schoenerkof “Henderika Jantina”, kapitein E.T.Leeuw, 47 jaar uit Delfzijl. Voorts stuurman J.B.Ohlsen, 26 jaar uit Delfzijl, kok, en 3 lichtmatrozen waaronder D.Boer, 16 jaar uit Groningen;
Monsterrol 1872-3, 23 februari 1872, kof “Jeltina, kapitein uit Farmsum 30 jaar. 5 bemanningsleden waaronder stuurman Cornelis Borst, 28 jaar uit Farmsum. kok, matroos en lichtmatroos;
Monsterrol 1873-14, 28 februari 1873, kof “Jeltina”, kapitein uit Farmsum, 32 jaar. 5 bemanningsleden waaronder stuurman Cornelis D.Borst, uit Farmsum, 29 jaar, kok, matroos en een lichtmatroos;
Monsterrol 1874-3, 23 februari 1874, kof “Jeltina”, kapitein uit Farmsum, 33 jaar. 5 bemanningsleden waaronder stuurman Hinderikus Haijkens, uit Delfzijl, 29 jaar, kok en 2 matrozen;
Monsterrol 1875-49, 26 maart 1875, kof “Jeltina”, uit Farmsum, 34 jaar. 6 bemanningsleden waaronder stuurman Habbo Reinink, uit Groningen, 31 jaar, kok, 2 matrozen en een lichtmatroos;
Monsterrol 1876-2, 21 februari 1876, kof “Jeltina”, kapitein uit Farmsum, 35 jaar. 3 bemanningsleden waaronder stuurman Daniel Meijer, uit Scheemda, 27 jaar, en een matroos;
Monsterrol 1876-77, 01 mei 1876, kof “Jeltina”,kapitein uit Farmsum, 35 jaar. 5 bemanningsleden waaronder stuurman Daniel Meijer, uit Scheemda, 27 jaar, kok en 2 matrozen;
Monsterrol 1880-34, 29 maart 1880, bark “Gebr. Bunge”, kapitein uit Farmsum, 38 jaar, 10 bemanningsleden waaronder stuurman Harm Tammes Meedendorp uit Meeden, 37 jaar, kok, timmerman, zeilmaker, bootsman, 2 matrozen en 2 lichtmatrozen;
Monsterrol 1880-73, 18 juli 1880, bark “Gebroeders Bunge”, kapitein uit Farmsum, 39 jaar. 10 bemanningsleden waaronder stuurman Harm Tammes Meedendorp, uit Meeden, 37 jaar, kok, bootsman, timmerman, zeilmaker, 2 matrozen en 2 lichtmatrozen;
Monsterrol 1882-46, 24 maart 1882, bark “Gebroeders Bunge”, kapitein uit uit Farmsum, 41 jaar. 10 bemanningsleden waaronder 1ste stuurman Klaas Jans Vos uit Delfzijl, 47 jaar, 2de stuurman, kok, timmerman, zeilmaker, 3 matrozen en een lichtmatroos;
Monsterrrol 1882-79, 12 juni 1882, bark “Gebroeders Bunge”, kapitein uit Farmsum, 41 jaar. 10 bemanningsleden waaronder 1ste stuurman Geert H.Nuts, uit Veendam, 49 jaar, 2de stuurman, kok, timmerman, zeilmaker en 4 matrozen;
Monsterrol 1882-139, 08 september 1882, bark “Gebroeders Bunge”, kapitein uit Groningen, 41 jaar. 7 bemanningsleden waaronder stuurman Freerk Balkema, Delfzijl 25(!) jaar, kok, 3 matrozen en een lichtmatroos.
Monsterrol 1883-39, 03 april 1883, bark “Gebroeders Bunge”, kapitein uit Groningen, 42 jaar. 10 bemanningsleden waaronder 2 stuurlieden i.c. Egbert Oostenga, uit Groningen, 30 jaar, en Otto de Groot, uit Nieuwe Pekela, 41 jaar, bootsman, kok, timmerman, matroos/zeilmaker en 3 matrozen;
Monsterrol 1883-73, 13 juli 1883, bark “Gebroeders Bunge”, kapitein uit Groningen, 42 jaar. 9 bemanningsleden waaronder stuurman Gerardus Hoberg, uit Finsterwolde, 42 jaar, kok, bootsman, zeilmaker en 4 matrozen;
Monsterrol 1883-102, 18 september 1883, bark “Gebroeders Bunge”, kapitein uit Groningen, 43 jaar. 9 bemanningsleden waaronder stuurman Freerk Balkema, uit Delfzijl, 31 jaar, kok, bootsman 4 matrozen en een lichtmatroos;
Monsterrol 1883-121, 16 oktober 1883, bark “Gebroeders Bunge”, kapitein uit Groningen, geen leeftijd vermeld. Ook geen verdere bemanningsleden vermeld;
Monsterrol 1889-77, 09 juli 1889, schoener “Midwolda”, kapitein uit Haren, 48 jaar. 8 bemanningsleden waaronder stuurman Jacob de Weerd, uit Oude Pekela, 40 jaar, kok, zeilmaker, 3 matrozen en een dekjongen;
Monsterrol 1890-35, 27 maart 1890, schoener “Midwolda”, kapitein uit Groningen, 49 jaar. 8 bemanningsleden waaronder stuurman Jan Alsema, uit Delfzijl, 39 jaar, kok, 2 matrozen en 3 lichtmatrozen;
Monsterrol 1890-80, 28 juli 1890, schoener “Midwolda”, kapitein uit Haren, 49 jaar. 9 bemanningsleden waaronder stuurman Jan Alsema, uit Delfzijl, 39 jaar, kok, 3 matrozen en 3 lichtmatrozen;
Monsterrol 1891-10, 23 februari 1891, schoener “Midwolda”, kapitein uit Groningen, leeftijd niet vermeld. 2 bemanningsleden, naast de kapitein een niet met rang genoemd bemanningslid;
Monsterrol 1891-23, 16 maart 1891, schoener “Midwolda”, kapitein uit Haren, 50 jaar. 8 bemanningsleden waaronder stuurman Jan Alsema, uit Delfzijl, 40 jaar, kok, 2 matrozen, 2 lichtmatrozen en een dekjongen;
Monsterrol 1892-27, 21 maart 1892, schoener “Midwolda”, kapitein uit Haren, 51 jaar. 8 bemanningsleden waaronder stuurman Bron Datema, uit Aduard, 49 jaar, kok, 3 matrozen, lichtmatroos en een dekjongen;
Monsterrol 1892-62, 06 juli 1892, schoener “Midwolda”, kapitein uit Haren, 51 jaar. 7 bemanningsleden waaronder stuurman Bron Datema, uit Aduard, 49 jaar, kok, 2 matrozen en 2 lichtmatrozen;
Monsterrol 1892-91, 28 september 1892, schoener “Midwolda”, kapitein uit Haren, 52 jaar. 7 bemanningsleden waaronder stuurman Jan Datema, uit Aduard, 50 jaar, kok, 2 matrozen en 2 lichtmatrozen;
Monsterrol 1893-30, 25 maart 1893, schoener “Midwolda”, kapitein uit Haren, 52 jaar. 8 bemanningsleden waaronder stuurman Albert Boer, uit Haren, 20 jaar, kok, matroos/bootsman, 2 matrozen, lichtmatrroos en een dekjongen.
Monsterrol 1895-30, 01 april 1895, schoener “Midwolda”, kapitein uit Haren, leeftijd niet vermeld. 2 bemanningsleden, naast de kapitein een niet met rang genoemd bemanningslid.
Samenvatting van de monsterrollen
-
Derk wordt in de monsterrollen ook aangeduid met de initiaal D.
-
Er zijn in totaal 26 rollen met de naam Derk op de website van het Noordelijk Scheepvaartmuseum. Alle rollen komen uit het Gemeentearchief van Delfzijl.
-
De monsterrollen zijn gedateerd van 1857 t/m 1895 met als leeftijden 16 t/m 54 jaar. De zeemanscarriére heeft derhalve minstens 38 jaar geduurd.
-
Als woonplaatsen zijn achtereenvolgens genoemd Farmsum (tot 1882), Groningen (t/m 1883) en Haren (t/m 1895)
-
Het overzicht van de monsterrollen luidt:
1857 lichtmatroos op de schoenerkof “Henderika Jantina”, kapt. E.T.Leeuw 16 jaar
1872-1876 kapitein op de kof “Jeltina” 32-35 jaar
1880-1883 kapitein op de bark “Gebroederrs Bunge” 38-43 jaar
1889-1895 kapitein op de “Midwolda” 48-54 jaar
Overige bijzonderheden
Provinciale Groninger Courant 26 september 1893114
Het schip MIDWOLDA, kapitein D. Boer van Söderhamn naar Leith, is te Kopenhagen binnengelopen, na aan de grond te hebben gezeten. Het is door duikers nagezien, onbeschadigd bevonden en zal de reis voortzetten.
Provinciale Groninger Courant 14 december 1893 114
Delfzijl, 12 december. Men is zeer ongerust over het Groninger driemast schoenerschip MIDWOLDA, kapt. D. Boer, welk schip reeds op 14 november met een lading steenkolen uit Engeland naar Hamburg vertrokken is en waarvan men sedert niets meer vernomen heeft.
NRC 06 januari 1894114
Londen, 4 januari. Van de MIDWOLDA is nog niets vernomen (opm: zie PGC 080194).
Provinciale Groninger Courant 08 januari 1894114
Delfzijl, 4 januari. Aangaande het driemast schoenerschip MIDWOLDA, kapitein D. Boer, 14 november l.l. van Leith met kolen naar Harburg vertrokken, heeft men sedert niets vernomen.
NRC 21 januari 1894114
Londen, 19 januari. Van het Nederlandse schip MIDWOLDA, kapt. Boer, 15 november van Leith naar Harburg, heeft men sedert niets vernomen.
Nieuws can de Dag 16 januari 1894114
“Het college (de Groninger Eendracht) heeft in het afgeloopen jaar twee verliezen van schepen te betreuren, n.l. de Alida, kapitein B.P.Jansen, en de Aurelia Gruno, kapitein D. R.Speelman. Meer dan waarscchijnlijk is ook de Midwolda, kapitein D.Boer, welke 14 November van Leith naar Hamburg vertrok en waarvan geen bericht ingekomen is, verongelukt.”