Familiegegevens en opleiding
Gerhardus Fabius werd vlg. doopceel nr.1432 op 21 december 1806 te Lisse gedoopt. Zijn ouder waren Jan Christiaan Fabius, uit Amsterdam, gereformeerd, en Aagje van Voorthuysen, uit Amsterdam, gereformeerd. Bij de inschrijving op 02 oktober 1820 aan de Kweekschool voor de Zeevaart te Amsterdam waren de beide ouders nog in leven. De vader was toen predikant in Amsterdam. Gerhardus was 13¾ jaar, 5 voet lang en gevaccineerd. Vanaf 01 januari 1821 werden de vorderingen bijgehouden in 3-maandelijkse rapporten, warin de volgende bijzonderheden:
04 juli 1821 "Een dag uitgeweest na Muyden. door zijn vader thuisgebragt, aan het blok". "een week thuisblijven".
13 september 1821 "op verzoek van de vader ontslagen"004(532/1432).
Gerhardus was blijkbaar een weerspannig knaapje. Ondanks dat heeft hij, blijkbaar via praktijkkennis, de kapiteinsrang bereikt.
Lidmaatschap zeemanscollege(s)
G.Fabius werd met nr.411 lid van Zeemanshoop per 12 juni 1838 op voorspraak van H.Wente. Zijn schip was de "Christina Agatha"002. Ten tijde van de inschrijving was hij 31 en ongehuwd. Hij is honorair lid geworden002a.
In de Algemene Vergaderingen van het Amsterdamse zeemanscollege “Zeemanshoop” van 05/12 juni 1838 werd als effectief lid ingeschreven Gerhardus Fabius, oud 31 jaar, voerend de “Christina Agatha”, wonend op de Keizersgracht bij de Hartenstraat te Amsterdam, op voordracht van kapitein H.Wente023.
G.Fabius was effectief lid van Zeemanshoop in de periode 1838 t/m 1843 met vlagnummer 411. Hij werd in 1843 honorair lid.
Opmerkingen in verband met lidmaatschap Zeemanscollege(s)
In de notulen van de Bestuursvergadering van Zeemanshoop dde 15 juni 1843 wordt G.Fabius toegestaan over te gaan van het effectieve naar het honoraire lidmaatschap.042.
In de notulen van 27 juni 1843 van de Algemene Vergadering van Zeemanshoop staat het bedanken van de effectieve leden P.Bruining, G.Fabius en H.J.van Maldeghem, terwijl zij tegelijk als honorair lid werden toegelaten.023
De schepen van de kapitein
lidmaatschap van het College Zeemanshoop te Amsterdam001
vlagnummer jaren type scheepsnaam naam reder/boekhouder
411 1838-1841 fregat Christina Agatha J.Meyjes & Zn
1842 geen opgave van schip en boekhouder
Bouma025 vermeldt G.Fabius als gezagvoerder gedurende:
* 1839 t/m 1842 op het 3/m schip “Christina Agatha”, gebouwd in 1838 te Amsterdam, 609 ton o.m., varend voor Jeremias Meyjes & Zn te Amsterdam.
Overige bijzonderheden
De Kweekschool voor de Zeevaart (opgericht in 1785) leverde tot 1829 zowel kader aan de koopvaardij als de marine. De meeste adelborsten bleven na hun opleiding meestal bij de marine. "Er (zijn) ook leerlingen geweest die pas na het verlaten van de Kweekschool bij de zeemacht in dienst traden als adelborst. Een bekend voorbeeld van zo'n ex-kwekeling die op latere leeftijd voor de marine koos en alsnog adelborst werd, was Gerhardus Fabius (1806-1888)".
Uit: Marc A.van Alphen - "Aanvullende bronnen voor onderzoek naar het varend marinepersoneel (circa 1600 - 1850). Jaarboek 1998. Centraal Bureau voor Genealogie. 52:111-136, p.120.
Klaas Teylaar werd per 05 oktober 1838 vanuit de Kweekschool voor de Zeevaart te Amsterdam als ligtmatroos geplaatst op het schip de Christina Agatha onder kapitein G.Fabius voor een reis van Amsterdam naar Batavia. Hij keerde op school terug per 31 augustus 1839004-532/1760.
G.Fabius verzorgde per 07 december 1840 vanuit Nieuwediep met de Christina Agatha een troepentransport van 4 officieren. Hij arriveerde op 12 maart 1841 te Batavia na 95 dagen058.
Op vrijdag des 22 juni 1838 des namiddags ten half 2 ure zal in Amsterdam het koopvaardijschip Christina Agatha, 322 last, gebouwd op de werf de Witte Olyfant in de Kleine Kattenburgerstraat, toebehorende aan de Heeren Jeremias Meyes & Zonen, van stapel loopen en zal gevaren worden door kapitein G. Fabius.
Bron: www.grotezeilvaart.nl
-
Fabius was lid van de parlementaire enquettecommissie van de “Enquete omtrent den Toestand van de Nederlandsche Koopvaardijvloot 1874-1875”.Dit komt tot uiting in een interview met de houtkoper en reder J.H.Meihuizen te Wildervank dd 19 augustus 1874 in vraag 5115 waar Fabius zegt:
“Ik ben geruime tijd in China geweest. Toen lagen daar veel Hollandsche schepen, en hadden wij nog al veel lasst van aanwerving van onze matrozen door Amerikanen, die veel volk tekort kwamen. …”
Familiegegevens en opleiding
Olfert Lap werd geboren te Hollum op 22 augustus 1801 als zoon van Pieter Jents Lap en Aagje Olferts Oomes. Het gezin was Nederduits Hervormd.
Hij trouwde op 02 april 1827 te Ameland met Grietje Folkerts Visser, geboren/gedoopt op 30 april/19 mei 1805 te Hollum, Ameland als dochter van Folkert Jacobs Visser en Etje Jacobs. Het gezin was eveneens Nederduits Hervormd. Grietje was diensmeid en op latere leeftijd rederes van een klein vissersvaartuig. Zij overleed op 21 november 1870 te Hollum en werd begraven aldaar op 24 november 1870.
Olfert overleed op 19 juni 1854 aan boord van de bark “Christina Agatha” op reis van Java naar Amsterdam “aan verval van krachten en bijkomende zenuwinzinkingskoorts”. Het schip bevond zich toen ter hoogte van de Westereilanden, de huidige Engelse Kanaaleilanden. Zijn lichaam werd aan boord gebalsemd en op 08 juli 1854 te Hollum begraven. Op de steen op zijn graf staat dat zijn graf niet geopend mag worden.
Kapitein Lap was een gezaghebbend man. In de Leeuwarder Courant van 1854, nr. 58 staat het volgende:
“Zijn dood is niet alleen voor de nagelaten betrekkingen, maar vooral ook voor de vele ingezetenen van Ameland, in het bijzonder voor het dorp Hollum een gevoelig en moeilijk te herstellen verlies. De vaderlandsche koopvaardij heeft in hem een braven en algemeen beminde gezagvoerder, de maatschappij een zeer nuttig lid en dit eiland een waardig en oprecht, edel en veel nut stichtend burger verloren.
De nagedachtenis van dezen braven man, die alle rangen der zeedienst doorlopende, alleen door eigen verdienste en braafheid tot gezagvoerder opklom, die van nederigen afkomst zijnde, nimmer vergat wie hij geweest was, die door daden en opofferingen toonde een algemeene menschenliefde te bezitten zal, bij alle en goede menschen blijven voortleven. Eere zij zijn nagedachtenis.”
Voorts is bekend dat kapitein Lap zeer bevriend was met de onderwijzer Dijkstra van de zeevaartschool te Nes. In een brief staat het volgende:
“Deze kapitein, een man die door ieder bemint en geacht wordt, en zelfs in Amsterdam en den Haag beschermers en vrienden heeft – die de roem is van Ameland – zal niet nalaten zijn geschonden eer, door alle hem ten dienste staande middelen te doen eerbiedigen”. (dit sloeg op een verkiezingskwestie).
Een andere brief n.a.v. een sollicitatie van Dijkstra was ook geschreven en als eerste ondertekend door O.P.Lap. Hij was de voorman van een groep vooraanstaande ingezetenen van het eiland..
Op 18 februari 1830 werden Olfert en Grietje ingeschreven als lidmaat van de Nederduits Hervormde kerk te Hollum met een attest vanuit Amsterdam.
(gegevens van Pieter Jan en Tineke Borsch te Ameland –2006/2007 en van Tresoar)
Op het kerkhof van Hollum op Ameland staan grafstenen met de volgende tekst:
Rustplaats van den Heer OLVERT PIETERS LAP in leven koopvaardij Kapitein, Echtgenoot van GRIETJE FOLKERTS VISSER Geboren den 22 Augustus 1801 Overleden den 19 Junij 1854.”
Daaronder staat “Dit graf mag niet geopend worden”.
en
“Hier rust in de hoope der opstanding GRIETJE FOLKERTS VISSER Echtgennot van OLFERT PIETERS LAP
geboren den 30 April 1805 overleden den 21 November 1870.”
In Hollum op Ameland is een straat vernoemd: “Olfert Pieter Lapstraat gezagvoerder Koopvaardij 1801-1854”.
Leeuwarder Courant 21 juli 1854
Ameland, 9 Julij
Gisteren had hier eene vooral wegens de daaraan verbonden gevolgen, zeer aandoenlijke plegtigheid plaats. Het stoffelijk overschot van den heerr O.P.Lap, in leven gezagvoerder op het Nederlandsche barkschip Christina Agatha, op de terugreis naar het vaderland omstreeks de Wester-eilanden overleden, werd te Hollum, de geboorte- en woonplaats van den overledenen, ter aarde besteld. Eene buitengewone talrijke schare, van vrienden en hoogachters des overledenen, uit de onderscheidene dorpen des eilands bijeen gekomen volgden den lijkstoet, ten einde den algemeen geachten medeburger de laatste eer te bewijzen. – Zijn door is niet alleen voor de nagelatene betrekkingen, maar vooral ook voor zeer vele ingezetenen van Ameland, inonderheid van het dorp Hollum, een gevoelig en moeijelijk te herstellen verlies. De vaderlandsche koopvaardij heeft in hem eenen braven en algemeen beminden gezagvoerder, de maatschappij een zeer nuttig lid en dit eiland een waardig, opregt, edel en veel nut stichtend burger verloren. De gedachtenis van dezen braven man, die alle rangen der zeedienst doorloopende, alleen door eigen verdienste en braafheid tot gezagvoerder opklom – die, van nederige afkomst zijnde, nimmer vergat wie hij geweest was –die, door daden en opofferingen, toonde eene algemeene menschenliefde te bezitten, zal, bij alle edele en goede, menschen, die hem hebben gekend, nog lang in gezegend aandenken blijven, Eere zij zijner gedachtenis.
Lidmaatschap zeemanscollege(s)
O.P.Lap werd met vlagnummer 615 effectief lid van "Zeemanshoop" per 11 januari 1842 op voorspraak van G.Fabius. Ten tijde van de inschrijving was zijn schip de "Christina Agatha". Toegevoegd is "overleden"002. Ten tijde van de inschrijving waren Lap en zijn vrouw 40 en 37 jaar. Ingeschreven staan 2 zoons uit 1840 en 1841, en 4 dochters uit 1830, 1833, 1834 en 1838002a.
In de Algemene Vergaderingen van 04/11 januari 1842 van het Amsterdamse zeemanscollege Zeemanshoop werd als effectief lid voorgedragen/benoemd Olfert Pieters Lap, oud 40 jaar, voerend het fregat “Christina Agatha”, wonend aan boord aan de werf Witte Kruis te Amsterdam, op voordracht van kapitein G.Fabius.023
O.P.Lap was effectief lid van Zeemanshoop in de periode 1842 t/m 1854 met vlagnummer 615.
Opmerkingen in verband met lidmaatschap Zeemanscollege(s)
In de notulen van de Bestuursvergadering van Zeemanshoop dd 28 september 1854 wordt aan de weduwe van kapitein O.P.Lap een uitkering toegekend voor haar en 2 kinderen met ingang van 01 augustus 1854.042.
In de notulen van de Algemene Vergadering van 24 oktober 1854 staat dat aan de weduwe van kapitein O.P.Lap per 01 augustus 1854 een uitkering is toegekend voor haar en 2 kinderen 023.
De schepen van de kapitein
lidmaatschap van College Zeemanshoop te Amsterdam001
vlagnummer jaren type scheepsnaam naam reder/boekhouder
615 1842-1852 fregat Christina Agatha Jerem.Meijjes & Zn
1853-1854 bark Christina Agatha idem
Bouma025 vermeldt O.P.Lap als gezagvoerder gedurende:
* 1843 t/m 1854 van het fregat “Christina Agatha”, van stapel op 19 juni 1838 op de werf van J.Meijjes & Zn “De Witte Olyphant” te Amsterdam, 609 ton o.m., varend voor Jeremias Meyjes & Zn te Amsterdam. Bouma geeft aan dat kapitein Lap in 1854 is overleden.
Overige bijzonderheden
In het blad “Ons Element”, 3de Jaargang, 1924, p.539-540 staat een artikel van W.J.Mets onder de titel “Uit Vroeger Tijd”. Daarin vertelt hij over een oude schipper C. van der Sterre. Het is niet duidelijk waar deze van der Sterre woonde, maar vermoedelijk op Texel. Hij was “inklaarder” geweest, en in die functie vervoerde hij wel vrouwen en kinderen van scheepskapiteins, die op één van de Waddeneilanden woonden, naar huis als het schip op de Texelse reede gelicht werd. Een opmerking in het artikel is:
“En er woonden veel kapiteins op Ameland, Terschelling en Texel, zoodat we heel wat reizen, met hun vrouwen en kinderen hebben gemaakt.
Eens hebben we een reis gemaakt met het lijk van een kapitein aan boord, die bij Kaap de Goede Hoop was gestorven.
Kapitein Lap, zo heette hij, had men niet overboord willen zetten. Men had een goed dicht gebreeuwde en gepekte kist vervaardigd, daarin het lijk gelegd en toen verder de kist gevuld met arak.
Deze sombere last hadden ze toen naar Ameland gebracht waar ze, met de vlag halfstok, aankwamen. “
Op 09 november 1847 vertrok van Batavia het fregat "Christina Agatha" onder kapitein O.P.Lap, verbleef van 05-06 januari 1848 te St.Helena en arriveerde 26 februari 1848 te Texel na een reis van 108 dagen026(38/299).
In het Sorgdragermuseum te Hollum op Ameland is een prent van de “Christina Agatha”:
3 mast schip. Aan de fokkemast vlag van Amsterdams Zeemanscollege met Nr 615. Aan de grote mast vlag met naam van het schip. Aan de bezaanmast rode vlag met de letters J.MZ. (jJeremias Meijjes & Zn)
Tekst onder de prent: “Christina Agatha van Amsterdam Gevoerd door: Kpt O.P. Lap 1847”
(gegevens van P.J.Borsch te Ameland – e-mail 19 februari 2006
Amsterdamse Courant 02 juli 1844
Door de Ned. Handel-Mij zijn, voor deze maand, bevracht de onderstaande bodems, als:
Voor Amsterdam: …. CHRISTINA AGATHA, …..
NRC 120252
Advertentie. T. der Kinderen, Jan Corver, H.J. Rietveld, C.A. Schröder en B.D. Bosscher, makelaars, zullen op maandag 1 maart 1852, des avonds ten 6 uur, in de Nieuwe Stads-Herberg aan het IJ, ten overstaan van de notarissen Commelin & Weyland, verkopen:
- 1/64 Aandeel in het fregatschip CHRISTINA AGATHA, gevoerd door kapt. O.P. Lap.
Breder volgens inventaris, en bericht bij bovengemelde makelaars of cargadoors B.D. Bosscher.
NRC 14 april 1852
Advertentie. G.J. Roland Holst, F. der Kinderen, Jan Corver, H. Salm, H.I. Rietveld, P.C. de Gijselaar, C.A. Schröder, B. Bakker Wz, P. Blom en G.J. Boelen, makelaars, zullen op maandag de 17e mei 1852, des avonds ten half zes ure te Amsterdam, in de Nieuwe Stads Herberg, aan het IJ, ten overstaan van de notaris F.W. Fabius verkopen:
- 1/32 part in het gekoperd barkschip CHRISTINA AGATHA, kapt. O.P. Lap gemeten op 321 lasten.
NRC 18 april 1852
Rotterdam, 20 april. Door de Nederlandsche Handel-Maatschappij zijn heden bevracht de volgende 32 schepen:
Voor Amsterdam: …CHRISTINA AGATHA, kapt. O.P. Lap; …
NRC 280653
Rotterdam, 27 juni. Door de Nederlandsche Handel Maatschappij zijn op heden bevracht de navolgende 35 schepen, als:
Voor Amsterdam: ….. CHRISTINA AGATHA, kapt. O.P. Lap; ….
Leeuwarder Courant 21 juli 1854
Ameland, 9 juli. Gisteren had hier een vooral wegens de daaraan verbonden gevolgen zeer aandoenlijke plechtigheid plaats. Het stoffelijk overschot van de heer O.P. Lap, in leven gezagvoerder op het Nederlandse barkschip CHRISTINA AGATHA, op de terugreis naar het vaderland omstreeks de Wester-eilanden (opm: Azoren) overleden, werd te Hollum, de geboorte- en woonplaats van de overledene, ter aarde besteld. Een buitengewoon talrijke schare van vrienden en hoogachters des overledenen uit de onderscheiden dorpen des eilands bijeen gekomen, volgden de lijkstoet ten einde de algemeen geachte medeburger de laatste eer te bewijzen. Zijn dood is niet alleen voor de nagelaten betrekkingen, maar vooral ook voor zeer veel ingezetenen van Ameland, inzonderheid van het dorp Hollum, een gevoelig en moeilijk te herstellen verlies. De vaderlandse koopvaardij heeft in hem een brave en algemeen beminde gezagvoerder, de maatschappij een zeer nuttig lid, en dit eiland een waardig, oprecht, edel en veel nut stichtend burger verloren. De gedachtenis van deze brave man, die, alle rangen der zeedienst doorlopende, alleen door eigen verdienste en braafheid tot gezagvoerder opklom, die, van nederige afkomst zijne, nimmer vergat wie hij geweest was, die door daden en opofferingen toonde een algemene mensenliefde te bezitten, zal bij alle edele en goede mensen, die hem hebben gekend, nog lang in gezegend aandenken blijven. Ere zij zijner gedachtenis.
Familiegegevens en opleiding
Willem Louis Esink werd geboren te Amsterdam op 06 maart 1820, ’s morgens 09 uur als zoon van Paulus Esink, zilversmit, en Christina Magdalena Sara Martineau.
In het Bevolkingsregister van Amsterdam 1850 staatWillem Louis Esink als wonende op de Haarlemerstraat (Haarlemerdijk) nr. 34. Zij beroep is zeeman
Hij trouwde op 15 november 1849 te Buiksloot met Elisabeth Antonetta Bols, geboren 04 september 1826 te Amsterdam als dochter van Willem Bols en Johanna Maria van Setten
Lidmaatschap zeemanscollege(s)
W.L.Esink werd met nr.850 lid van Zeemanshoop per 15 juli 1851 op voorspraak van S.Veenstra. Zijn schip was de "Jan van Brakel"002. Ten tijde van de inschrijving was Esink 31 jaar002a.
In de Algemene Vergaderingen van 08/15 juli 1851 van het Amsterdamse zeemanscollege Zeemanshoop werd als effectief lid voorgedragen/benoemd Willem Louis Esink, oud 31 jaar, voerend de bark “Jan van Brakel”, op voordracht van kapitein S.Veenstra.023
Opmerkingen in verband met lidmaatschap Zeemanscollege(s)
Geen
De schepen van de kapitein
lidmaatschap van het College Zeemanshoop te Amsterdam001
vlagnummer jaren type scheepsnaam naam reder/boekhouder
850 1851-1853 bark Jan van Brakel Jerem.Meijjes en Zn
457 1854-1855 bark Jan van Brakel idem
1856-1861 bark Christina Agatha idem
1862 geen opgave van schip en boekhouder
1863-1868 bark Herman de Ruiter
Vertrek en terugkomst van schepen in Amsterdam093:
W.L.Esink Christina Agatha 06 mei 1861 09 augustus 1862
Herman de Ruijter 22 mei 1863 11 juni 1864
Herman de Ruijter 28 september 1864 14 augustus 1865
Herman de Ruijter 01 augustus 1867 08 augustus 1868
Bouma025 vermeldt W.L.Esink als gezagvoerder gedurende:
* 1852 t/m 1856 van de bark “Jan van Brakel” gebouwd in 1849 te Amsterdam, 327 ton o.m., varend voor Jeremias Meijjes & Zn te Amsterdam;
* 1857 t/m 1862 van het fregat “Christina Agatha”, gebouwd in 1838 te Amsterdam, 609 ton o.m., varend voor Jeremias Meyjes & Zn te Amsterdam. Het schip werd in 1862 verkocht naar Noorwegen;
* 1864 t/m 1869 van de bark “Herman de Ruyter”, gebouwd in 1851 te Amsterdam, 601 ton o.m., varend voor Jerem. Meyjes & Zn te Amsterdam.
Overige bijzonderheden
Op 08 mei 1861 werd Louis Willem Binkhorst als ligtmatroos geplaatst op de “Christina Agatha” onder kapitein Eesink (zal Esink zijn) met bestemming Batavia vanuit Amsterdam004(533/2414)(zie ook bij Binkhorst).
